zdrowie w każdej kropli 
Chorwacja kojarzy się przede wszystkim z wybrzeżem Adriatyku, jednak w jej kontynentalnej części, w regionach Zagorje i Międzimurze na północ od Zagrzebia, od tysięcy lat biją liczne źródła termalne. Najstarsze z nich, Varaždinske Toplice, znane były już Rzymianom jako Aquae Iasae, a woda w Stubičkich Toplicach osiąga temperaturę niemal 70°C. Poszczególne uzdrowiska różnią się składem chemicznym wody i specjalizują się w leczeniu innych schorzeń – od reumatyzmu, przez choroby skóry, po problemy z kręgosłupem.
Kiedy myślimy o Chorwacji, w głowie od razu pojawia się morze, wyspy i kamieniste plaże. Tymczasem zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Zagrzebia kraj ten skrywa zupełnie inne oblicze – krainę gorących źródeł, z których część biła na długo przed tym, zanim ktokolwiek zaczął myśleć o wakacjach nad Adriatykiem. Warto więc poznać tę mniej znaną, termalną Chorwację nieco bliżej.
Termalna Chorwacja koncentruje się przede wszystkim w północnej części kraju, w pagórkowatych regionach Zagorje i Międzimurze, na skraju Niziny Panońskiej. To tutaj, wśród winnic i barokowych zamków takich jak Trakošćan, tradycja uzdrowiskowa sięga starożytności, a w kolejnych wiekach rozwinęła się dodatkowo pod silnym wpływem kultury austro-węgierskiej. Nie jest to więc przypadkowy zbieg okoliczności, lokalne źródła mają bowiem wyjątkowo zróżnicowaną temperaturę, od przyjemnie ciepłych, sięgających około 33°C, po naprawdę gorące, hipertermalne wody dochodzące nawet do 70°C.
Najstarszym chorwackim uzdrowiskiem termalnym są Varaždinske Toplice, położone kilkanaście kilometrów na południowy wschód od Varaždina. Już w III wieku p.n.e. teren ten zamieszkiwało starożytne plemię Jasów, a gdy dotarli tu Rzymianie, nadali miejscu nazwę Aquae Iasae. W centrum dzisiejszego miasta zachował się jeden z ważniejszych archeologicznych kompleksów w regionie. Wykopaliska rzymskich term z czasów cesarza Konstantyna Wielkiego, które funkcjonowały nieprzerwanie przez około 400 lat.
Źródło zasilające kurort znajduje się na głębokości 1800 metrów, a wypływająca z niego woda ma temperaturę 58–60°C i szacowany wiek około 20 tysięcy lat. Nowoczesna historia uzdrowiska zaczęła się natomiast pod koniec XVIII wieku, gdy do Varaždinskich Toplic przybył lekarz Ivan Krstitelj Lalangue, pochodzący z Luksemburga, który w znaczący sposób przyczynił się do rozwoju chorwackich kurortów termalnych. Dziś gorąca, bogata w wapń i magnez woda wykorzystywana jest tu głównie w leczeniu reumatyzmu, deformacji ortopedycznych oraz schorzeń kręgosłupa, a rekonwalescencji po operacjach ortopedycznych towarzyszy rehabilitacja zarówno dzieci, jak i dorosłych.
Nieco inny profil ma uzdrowisko Krapinske Toplice, położone około 50 kilometrów od Zagrzebia. Rzymianie nazwali tutejsze źródła Aquae Vivae, czyli „żywa woda”, a hipertermalna woda o temperaturze 39–41°C zawiera przede wszystkim wapń, magnez i wodorowęglany przy neutralnym odczynie pH. Co istotne, ta konkretna kombinacja minerałów sprawia, że woda z Krapinskich Toplic bywa uznawana za jedną z najwartościowszych w Europie, ponieważ jest szczególnie ceniona nie tylko w rehabilitacji schorzeń narządów ruchu, lecz również w leczeniu chorób serca.
Zupełnie inny charakter ma z kolei uzdrowisko Istarske Toplice, ukryte w północno-zachodniej Istrii, w dolinie rzeki Mirna, u podnóża imponującej, 85-metrowej skały zwanej Gorostas. Korzystne działanie tamtejszych źródeł dostrzeżono już w starożytności, jednak pierwsze udokumentowane zapiski o kuracjuszach pochodzą dopiero z połowy XVII wieku. Kolejne stulecie przyniosło natomiast szczegółowe badania chemiczne, które potwierdziły obecność aż czternastu różnych minerałów w tutejszej wodzie – z wyraźną przewagą siarki.
Właśnie dzięki tak wysokiej zawartości siarki oraz obecności rzadkich minerałów Istarske Toplice specjalizują się przede wszystkim w rekonwalescencji oraz leczeniu schorzeń reumatycznych i dermatologicznych. Ponadto do uzdrowiska trafiają regularnie pacjenci wracający do zdrowia po poważniejszych operacjach, a lekko radioaktywna woda ze źródła znanego jako Święty Stefan uznawana jest przez lokalnych specjalistów za jedną z najwyższej jakości wód mineralnych w regionie.
Bardziej kameralny charakter ma natomiast uzdrowisko Terme Tuhelj, gdzie temperatura wody w źródle wynosi około 33°C, a więc znacznie mniej niż w pozostałych opisanych kurortach. Mimo niższej temperatury woda ta również należy do grupy wód siarkowych, a dodatkowo jest bogata w sód, potas i stront. To właśnie ta kombinacja sprawia, że Tuheljske Toplice bywają chętnie wybierane przez osoby szukające łagodniejszej, mniej intensywnej formy kąpieli mineralnej niż w przypadku hipertermalnych źródeł Varaždinskich czy Stubičkich Toplic.
Jeszcze wyższą temperaturę oferuje uzdrowisko Stubičke Toplice, gdzie woda sięga niemal 70°C i jest wyjątkowo bogata w potas, sód, magnez, bar, cynk, ołów oraz jod. Ze względu na tak rozbudowany skład mineralny miejscowe centra oferują między innymi zabiegi chromoterapii, czyli terapii kolorem, polecane zwłaszcza osobom ze skłonnościami do obniżonego nastroju oraz z niektórymi schorzeniami skóry. Uzupełnieniem oferty są tu również maseczki z cenionego, borowinowego błota.
Najbardziej ekstremalne temperatury w całej termalnej Chorwacji można znaleźć jednak w rejonie uzdrowisk Daruvar, Lipik oraz Bizovačke Toplice, gdzie lokalne wody termalne osiągają ponad 90°C. Co ciekawe, są to jedyne słone wody tego typu w całej Europie, które ze względu na swoją temperaturę w pełni zasługują na miano naprawdę gorących źródeł. Podobnie jak Varaždinske Toplice, również Daruvar korzystał z tutejszych wód już w czasach rzymskich, co potwierdza, jak długą tradycję balneologiczną ma cała ta część kraju.
Choć każde z opisanych uzdrowisk ma nieco inny skład wody i inną specjalizację, wszystkie łączy kilka cech wspólnych. Po pierwsze, niemal wszystkie mają rodowód sięgający czasów rzymskich, co widać choćby po zachowanych do dziś ruinach term i kamiennych wannach. Po drugie, większość oferuje dziś całoroczną infrastrukturę: baseny kryte i odkryte, strefy wellness, sauny oraz zaplecze hotelowe – dzięki czemu z chorwackich term można korzystać niezależnie od pory roku. Po trzecie wreszcie, każde z tych miejsc ma inny profil leczniczy, dlatego wybór konkretnego uzdrowiska warto dopasować do własnych potrzeb zdrowotnych, a nie wyłącznie do lokalizacji na mapie.
Silnie zmineralizowane, a czasem wręcz hipertermalne wody, takie jak te w Stubičkich czy Varaždinskich Toplicach, stanowią spory bodziec dla organizmu. Dlatego, podobnie jak przy innych kąpieliskach opisywanych w naszym cyklu, osoby z chorobami serca, wysokim ciśnieniem, w ciąży lub w trakcie infekcji powinny przed dłuższą kuracją skonsultować się z lekarzem, a pierwszą wizytę w gorącym źródle najlepiej zacząć od krótszej, próbnej kąpieli.
Gdzie w Chorwacji znajdują się źródła termalne? Przede wszystkim w kontynentalnej części kraju, w regionach Zagorje i Międzimurze na północ od Zagrzebia, choć gorące źródła występują też w innych częściach Chorwacji, jak Istria czy Slawonia.
Które uzdrowisko termalne w Chorwacji jest najstarsze? Najstarszym kurortem są Varaždinske Toplice, znane Rzymianom jako Aquae Iasae, z zachowanymi do dziś wykopaliskami rzymskich term.
Które chorwackie źródło ma najwyższą temperaturę wody? Jedne z najgorętszych wód w Europie, przekraczające 90°C, znajdują się w rejonie uzdrowisk Daruvar, Lipik i Bizovačke Toplice.
Na co pomagają chorwackie wody termalne? W zależności od uzdrowiska wspierają leczenie reumatyzmu, chorób kręgosłupa i narządu ruchu, schorzeń skórnych, a w przypadku Krapinskich Toplic – także chorób serca.
Czy chorwackie termy działają przez cały rok? Tak, większość z nich oferuje baseny kryte i odkryte oraz zaplecze wellness, dzięki czemu można z nich korzystać niezależnie od pory roku.
Źródło: https://hungarospa.hu/ Hajdúszoboszló to największy kompleks termalny na Węgrzech i jeden z największych w Europie, którego historia rozpoczęła się przez…
Źródło: Sebastian Kneipp (1821–1897) był bawarskim księdzem katolickim, który stworzył kompleksowy system leczenia wodą, znany dziś jako metoda Kneippa.…